Công lý hay Bạo lực?

Nếu nhiệm vụ của những người lính này là "thực thi công lý", thì họ. phải chĩa súng bắn bỏ những ai đã ra lệnh "cưỡng chế" = cướp phá tài sản gia đình ông Đoàn Văn Vươn

Nếu nhiệm vụ của những người lính này là “thực thi công lý”, thì họ. phải chĩa súng bắn bỏ những ai đã ra lệnh “cưỡng chế” = cướp phá tài sản gia đình ông Đoàn Văn Vươn

ncphuong– Khi cả một bộ máy chính quyền không có chức danh nào, không có cơ quan nào có thể bảo vệ tài sản của một công dân thì cả bộ máy đó không hoàn thành sứ mệnh của một Nhà nước nói chung, không có lý do chính đáng để tồn tại nữa. Nếu vậy, các phiên tòa được tạo ra sẽ chỉ cốt để che dấu tội lỗi của người ra quyết định trái pháp luật bằng cách biến nạn nhân – tức gia đình ông Đoàn Văn Vươn thành kẻ có tội.

Thật vậy, nếu chính phủ sẵn sàng thu hồi, hủy bỏ một Thông tư, một Nghị định, một văn bản quy phạm pháp luật… thì tại sao Chính quyền một thành phố lại không thể thu hồi một quyết định trái pháp luật của chính quyền cấp quận/huyện trực thuộc nó? Một hội đồng nhân dân có toàn quyền giám sát hoạt động của các cơ quan trong bộ máy công quyền thì tại sao lại không thể ra quyết định đình chỉ thi hành một quyết định trái pháp luật?…

Liệt kê như trên để giúp nhau hiểu rằng, đừng bảo cơ chế không cho phép, cũng để làm rõ với nhau về lý do thực chất của cái gọi là phiên tòa xét xử các thành viên gia đình ông Đoàn Văn Vươn vì tội “Giết người, Chống người thi hành công vụ” theo quyết định số 407/HSSTQĐ, ngày 18-3, của Tòa án Nhân dân TP Hải Phòng.

Theo quyết định này, Cơ quan cảnh sát điều tra TP. Hải Phòng là cơ quan ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, còn các cơ quan thi hành vụ cưỡng chế (công an, quân đội) lại là bên đứng tên khởi kiện.

Thực ra, việc kết tội các thành viên một gia đình chắc chắn không gặp khó khăn gì. Nhưng, sau đấy sẽ là gì tiếp theo lại là câu hỏi mà các cơ quan công quyền nên trả lời trước, nên định giá phải trả trước?

‘Đoàn Văn Vươn – từ công lý đến bạo lực’

Hồng Ngọc (BBC)Ở nơi mà công lý không được thiết lập thì bạo lực tất yếu nảy sinh, như là bản năng sinh tồn của con người được kéo dài từ thời động vật hoang dã.

Thế giới hoang dã được thiết lập trật tự dựa trên sức mạnh của bạo lực, một phần của cuộc cạnh tranh sinh tồn.

Trong cùng một loài, do đặc điểm tương tự nhau về nhu cầu thức ăn, nơi cư trú, và bạn tình khiến chúng phải tranh giành nhau các nguồn lực hữu hạn. Vì không có trọng tài phân xử, không có nguyên tắc cho cuộc chơi, chúng chỉ có thể tự phân xử bằng trận chiến, mà kẻ chiến thắng sẽ có được điều mình muốn, và kẻ thất bại chấp nhận những quyền lợi thấp hơn.

Loài người tiến hóa hơn tất cả các sinh vật khác trên trái đất về nhu cầu và trí tuệ. Trận chiến giữa con người với nhau có tính tổ chức cao, thậm chí cả danh nghĩa cho cuộc chiến. Vì thế nó tàn khốc hơn tất cả mọi cuộc chiến của các sinh vật khác.

Nhu cầu của các sinh vật khác là hữu hạn. Nó chỉ cần ăn no đủ, có một chỗ trú thích hợp, và có đủ bạn tình để đáp ứng nhu cầu giao phối – truyền giống hữu hạn.

Nhu cầu của con người thì vô hạn, không chỉ ăn no mà còn muốn ăn của ngon vật lạ. Không chỉ có chỗ ở, mà còn muốn có biệt thự ở khắp nơi. Không chỉ đủ bạn tình để giao phối mà còn để chiếm hữu, thậm chí là hàng ngàn cung tần mỹ nữ!

Nhu cầu vô hạn thì bạo lực cũng vô hạn. Không chỉ dừng lại ở phân xử thắng thua để giải quyết nhu cầu trước mắt, cuộc chiến bạo lực của con người bị đẩy đến mức tiêu diệt lẫn nhau.

‘Hậu quả thiếu công lý’

Bạo lực là điều cần thiết cho công lý, nhưng nếu để bạo lực lấn áp công lý thì đó là xã hội "súc sinh"...

Bạo lực là điều cần thiết cho thực thi công lý, nhưng nếu để bạo lực lấn áp công lý thì đó là “xã hội súc sinh”

Mới đây thôi, thế kỷ 20 đã chứng kiến hai cuộc Thế chiến, và hai cuộc “cách mạng” của hai nước lớn mà bản chất là thanh trừng kiểu tiêu diệt nhau đã khiến hàng trăm triệu người chết.

Thế chiến I là nguyên nhân của Thế chiến II chỉ sau hai thập kỷ, bởi đòi hỏi bồi thường chiến tranh của bên thắng cuộc đã làm kiệt quệ bên thua cuộc, khơi dậy chủ nghĩa sô vanh và khát vọng trả thù của bên thua cuộc.

Kết thúc Thế chiến II, nước Mỹ – buộc phải tham chiến vì bị tấn công – là một đại biểu của bên chiến thắng đã không đòi bồi thường chiến tranh từ những kẻ thất bại, thậm chí còn rót tiền vào công cuộc Tái thiết châu Âu và Nhật Bản. Hận thù giữa họ chấm dứt, và hòa bình giữa họ sau gần 7 thập kỷ vẫn được duy trì một cách chắc chắn.

Sự khác biệt về hậu quả giữa hai cuộc Thế chiến cho thấy rằng, sử dụng bạo lực để chà đạp và cưỡng đoạt thì sẽ bị đáp trả bởi bạo lực, và vòng xoáy ấy không bao giờ chấm dứt. Nhưng sử dụng bạo lực để vãn hồi trật tự, vì tự do, hòa bình và thịnh vượng chung thì bạo lực thậm chí được ca ngợi, vì đó chính là bảo vệ công lý.

Công lý chính là thứ khiến con người vượt lên trên động vật, nó giúp con người giải quyết tranh chấp mà không cần dùng đến bạo lực như động vật.

Công lý là giá trị chung cho hòa bình và thịnh vượng trong lòng các dân tộc văn minh. Và nó đang trên đường trở thành giá trị chung giữa các dân tộc, để con người thoát khỏi việc tự hủy diệt mang tính loài.

Thiếu công lý thì hòa bình chỉ là tạm thời, và thịnh vượng chung chỉ là giấc mơ.

Mọi nhà nước thế tục đều tuyên bố rằng mình nắm quyền là vì công lý, vì lợi ích của nhân dân. Nhưng trong trong tính hiện thực của nó, nhà nước nằm trong tay các cá nhân đang nắm quyền: tổng thống Mỹ lúc này là Obama, thì Chánh án Tòa án tối cao Mỹ đương nhiệm là John Roberts…Chỉ có như vậy, pháp luật mới được xây trên nền tảng công lý, và công lý mới có thể thực thi trong thực tiễn.

Trong một thể chế chính trị mà Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp đều bị hạn quyền và có khả năng kiểm soát lẫn nhau, vai trò của cá nhân là thứ yếu, luật pháp là tối cao và là hiện thân của công lý. Dù muốn cũng không có cá nhân nào có thể trục lợi trong xây dựng và thực thi pháp luật. Nếu có điều luật nào đó bị coi là bất công, sẽ có quy trình cho việc sửa chữa để luật pháp đến gần hơn với công lý.

Khi các thể chế yếu hoặc được đặt sai lệch, như cơ quan công lý đặt dưới cơ quan công quyền, và cơ quan công quyền lại bị dẫn dắt bởi cá nhân lãnh đạo, đó là lúc luật pháp chỉ để trang trí. Vì cơ quan công lý không còn bảo vệ công lý nữa, mà phải bảo vệ cơ quan công quyền, và cơ quan công quyền thì phải bảo vệ cá nhân nắm quyền. Công lý bị đánh mất, còn cá nhân lãnh đạo thì tha hồ trục lợi.

Vì nhu cầu của con người là vô hạn, nên sự trục lợi cũng vô hạn. Mà đã vượt qua giới hạn thông thường thì không tránh khỏi việc sử dụng bạo lực, nhân danh quyền lực nhà nước. Và hệ quả là sự phản kháng bằng bạo lực cũng khó tránh khỏi của kẻ bị tước đoạt một cách bất công.

‘Nạn nhân hay tội phạm?’

Vụ Tiên Lãng là một ví dụ, khi chính quyền huyện Tiên Lãng, Hải Phòng đã không hành xử vì công lý trong vụ cưỡng chế đất với gia đình ông Đoàn Văn Vươn. Gác lại việc chế độ sở hữu đất đai ở Việt Nam đã gần với công lý hay chưa, thì việc thu hồi đất đã là trái với công lý.

Nó không chỉ trái với luật pháp hiện hành – như kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng – mà còn tước đoạt niềm tin của dân chúng với nhà nước khi chính quyền Tiên Lãng lật lọng với lời hứa – đã được ghi vào biên bản hòa giải của Tòa án nhân dân Hải Phòng – về việc cho gia đình ông Vươn tiếp tục thuê đất nếu rút đơn, để rồi tổ chức cưỡng chế đất, thậm chí phá hoại tài sản công dân bằng bạo lực sau khi ông Vươn rút đơn.

Khi tổ chức đại diện cho công lý chà đạp lên công lý là lúc con người ta quay về với ứng xử bản năng của loài vật: dùng bạo lực trà đạp công lý. Phản kháng tuyệt vọng của gia đình ông Vươn là vì đấu tranh cho quyền lợi chính đáng của mình, đó là cuộc đấu tranh vì công lý. Vì vậy, cần phải được nhìn nhận theo hướng gia đình ông Vươn là nạn nhân, trước khi bị nhìn nhận như thủ phạm.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s